foto’s door Milagro Elstak

“…onder de zichtbaar bezielde leiding van Meylemans slaat het Nesko de eerste keer raak.”

Op zondagavond 17 april is het gezellig druk in het Muziekgebouw aan ’t IJ. Het Nesko (Nederlands Studenten Kamer Orkest) sluit zijn concerttournee af in deze mooie zaal aan het water.
Na zeven avonden voornamelijk in kerken en schoolaula’s te hebben gespeeld, verheugen de 43 orkestleden zich op de fijne ambiance en akoestiek van deze zaal. Dirigent Ivan Meylemans wordt met een enthousiast applaus ontvangen. Het concert begint met de Sinfonietta van Francis Poulenc. Deze Franse componist staat niet vaak op het programma van de studentenorkesten en dat terwijl zijn muziek helemaal niet zo ontoegankelijk is als velen denken. De uitvoering van het Nesko bewijst dit op vele manieren. Lichtvoetig, speels en met uiterste nauwkeurigheid speelt het orkest dit leuke sinfonietje van een half uur. De studenten spelen vol zelfvertrouwen en strak samen in de snelle passages en creëren mooie samenklanken in de lyrische delen. Het orkest weet alle verschillende sferen van het stuk treffend neer te zetten en wisselt moeiteloos tussen snelle loopjes en lange lijnen. De trompettiste speelt haar noten overtuigend en raak. Helaas heeft het hout soms wat moeite met de intonatie, Poulencs stuk is dan ook absoluut geen makkelijke muziek. Maar onder de zichtbaar bezielde leiding van Meylemans slaat het Nesko de eerste keer raak.

NESKO dirigent

“KleinJan speelt dan weer tegen het orkest, dan weer met het orkest, en is zichtbaar aan het genieten. Ook het orkest heeft plezier, hoewel Kortekaas het hen bepaald niet makkelijk gemaakt heeft met complexe ritmes en samenklanken.”

Na dit enerverende begin vindt er een klein changement plaats. Een paar viooldames op hoge hakken rijden een marimba en een vibrafoon naar de voorkant van het podium en de jongen naast mij merkt grappend op dat ze hier vast de mooiste meisjes voor gestrikt hebben. Dan komt het moment waarop velen in de zaal gespannen zitten te wachten. De opdrachtcompositie is dit jaar geschreven door de jonge Amsterdamse componist Bram Kortekaas die hard aan de weg aan het timmeren is. Bijzonder is het dat de opdrachtcompositie, een vast onderdeel van de programmaformule van het Nesko, dit jaar ook het soloconcert is, eveneens onderdeel van deze formule. Solist is slagwerker Niek KleinJan, groot pleitbezorger van percussie als solo-instrument. Het werk Balance of Power plaatst de solist op verschillende plaatsen in het orkest met de daarbij horende rollen. Uiteraard als solist, maar ook in een meer begeleidende rol, of als onderdeel van het orkest. De solist laat voor het eerst van zich horen met een zware roffel op de pauken, en werkt dan zijn weg naar voren. Een rototom en kleine trom staan midden in het orkest opgesteld en als KleinJan daar flink op los gaat valt het alleen maar te hopen dat de orkestleden over goede oordoppen beschikken. Aangekomen bij de vibrafoon komt ook de gevoelige kant van de solopercussie naar voren. KleinJan speelt dan weer tegen het orkest, dan weer met het orkest, en is zichtbaar aan het genieten. Ook het orkest heeft plezier, hoewel Kortekaas het hen bepaald niet makkelijk gemaakt heeft met complexe ritmes en samenklanken. Swing en lyriek wisselen elkaar af. Vele klankkleuren komen langs en uiteenlopende speeltechnieken worden van het orkest gevraagd. Kortekaas heeft met zijn nieuwe werk een grote stap genomen in zijn muzikale ontwikkeling. Eerdere orkestwerken van hem, zoals Echo (2012) en Foreign Body (2014), waren nog vrij experimenteel, maar met dit slagwerkconcert heeft hij een zeer volwassen stuk geschreven. Een overzichtelijke en goed uitgewerkte eenheid die bepaald niet aan originaliteit ingeboet heeft. Dat ook het publiek enthousiast is, is te horen aan het uitbundige applaus en het aanhoudende gejoel vanuit de zaal als het orkest, KleinJan en Kortekaas voldaan op het podium staan – er is een tweede keer toegeslagen.

NESKO applause

Zoals een succesvol solist betaamt, trakteert KleinJan het publiek nog op een toegift op kleine trom. Het is spectaculair om te zien welke geluiden er met twee stokken en een trommel gecreëerd kunnen worden en het publiek is wederom enthousiast. Maar in plaats van het publiek vol energie de pauze in te sturen kiest KleinJan er voor om hierop nog een toegift op marimba te spelen. Rustige en zeker prachtige muziek, maar het haalt de geënerveerde sfeer een beetje onderuit, terwijl het publiek na ruim een uur aan muziek eigenlijk graag met een pauzedrankje over de successen van de eerste helft wil napraten.  Genietend van het prachtige uitzicht over de lichtjes langs het IJ is de pauze dan ook een vrolijk weerzien tussen orkest en publiek. Veel mensen van de Amsterdamse studentenorkesten zijn aanwezig om hun vrienden aan te moedigen die  al twee weken met het Nesko onderweg zijn. Enthousiaste verhalen over de afgelopen twee weken en het spelen onder dirigent Ivan Meylemans worden verteld.

“De razende loopjes zorgen voor heel wat rode wangetjes.”

Het derde en laatste werk op deze avond is de Zevende symfonie van Beethoven, in de pauze door een van de toeschouwers aangeprezen als Beethovens mooiste. Vol overtuiging stort het orkest zich in het eerste deel en Meylemans spoort iedereen aan tot het uiterste te gaan. Helaas hebben hout en hoorns nogal eens moeite met de intonatie, maar dit doet niet af aan de energie die van het podium af straalt. Het publiek zit op het puntje van zijn stoel. In het welbekende, prachtig rustige tweede deel kan iedereen tot rust komen en zich laten onderdompelen in de warme strijkersklanken. De lage strijkers, die in deze zaal soms moeilijk doorkomen, maken dit helemaal goed met hun prachtige spel. Met opperste concentratie werkt het orkest zich door de symfonie heen naar de finale. De razende loopjes zorgen voor heel wat rode wangetjes. Na dit adembenemende slot verschijnt er een grote glimlach op het gezicht van de musici als zij het welverdiende daverende applaus in ontvangst nemen. Het is drie keer raak.

NESKO hobo

Maar uiteraard is de avond nog niet afgelopen. Nog tijdens het applaus rennen de orkestleden het podium af om zonder instrument maar met felgekleurde buizen weer op te komen. Van achteren uit de zaal klinkt opeens tromgeroffel en komt KleinJan met een trommel en een grote puntmuts door de zaal lopen. Ook het orkest heeft allerlei interessante hoofddeksels opgezet en met de zogenoemde boomwhackers wordt het zojuist gehoorde tweede deel van Beethoven ingezet. Vanuit de coulissen komen dirigent en paukenist, gekleed in felblauwe Nesko-hoodies en met een groot blok tussen zich in, als in een begrafenisstoet oplopen. Een voor een komen de instrumenten weer terug totdat het voltallige orkest weer op zijn plek staat. Dan wordt Beethoven opeens Michael Jackson met het toepasselijke nummer Beat It en steelt Meylemans nog even de show met zijn trombone.

Met een grote klap op het blok eindigt Nesko 2016.

Renée Vulto

Renee Vulto

Renée studeerde muziekwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam en is momenteel bezig met een onderzoeksmaster aan de Universiteit Utrecht.

Hiernaast speelt zij als altvioliste mee in verschillende studentenorkesten en -ensembles.

Als freelancer werkt zij voor verschillende opdrachtgevers in het klassieke muziek veld.
Renée Vulto

Latest posts by Renee Vulto (see all)

Pin It on Pinterest