Foto door Eduardus Lee

Het Nederlands Studenten Orkest (NSO) is al bijna 65 jaar een begrip in musicerend studenten-Nederland en inmiddels sluit dit orkest traditioneel haar ‘binnenlandtournee’ af met een concert in Het Concertgebouw. Al tien avonden op rij heeft het orkest de akoestieken van de beste zalen van Nederland mogen proeven, nu volgt het hoogtepunt in een van de mooiste zalen ter wereld. Dat dit een bijzonder concert wordt, was al te verwachten na alle berichten op Facebook en de enthousiaste reacties van eerder publiek. Het NSO speelt dit jaar een gewaagd programma onder leiding van Bas Wiegers. Het thema ‘vrij’, zeer actueel in deze tijd, wordt op verschillende manieren uitgedragen. De studenten van het NSO nemen een maand vrij, spelen muziek die over grenzen heen gaat, zamelen geld in voor de Stichting Vluchteling Studenten UAF en hebben tussendoor ook een concert voor vluchtelingen gegeven.

In een bomvol Concertgebouw zit het orkest gespannen klaar, de dirigent daalt de trap af en meteen wordt het eerste werk ingezet. Een bewerking van Debussy’s pianoprelude Général Lavine, leuk georkestreerd door Luc Brewaeys. Kort maar krachtig laat het orkest zijn eerste klanken klinken en het niveau is meteen duidelijk. Strak, energiek en zelfbewust klinken deze ruim 80 studenten die bijna allemaal amateurmusici zijn. Waar het NSO deze energie vandaan haalt wordt duidelijk als je naar Bas Wiegers kijkt die het orkest met vaste hand leidt en na het applaus in een hoog tempo de trap weer op sprint. Na een toespraak van de voorzitter, het organiserende bestuur bestaat uit studenten die gewoon meespelen in het orkest, is het volgende werk dat op het programma staat de opdrachtcompositie. Ieder jaar is het weer spannend wat de orkestleden drie weken geleden voorgeschoteld hebben gekregen en wat ze er in die tijd van gemaakt hebben. Vanavond begint het meteen al goed met een arsenaal aan interessante klanken uit de slagwerkhoek. Blazers en strijkers storten zich op de noten en wisselen zonder moeite tussen de verschillende sferen die het werk schildert. De concentratie is hoog omdat het af en toe best lastig is, maar ook het plezier spat er vanaf. Het orkest weet dit vrij fragmentarische werk, getiteld Screen Memories, overtuigend en als een mooi geheel te vertolken. Componist is de Canadees Trevor Grahl die hier een goede match heeft weten te creëren tussen het orkest en zijn muzikale ideeën.

“Jussens hippe blauwe jasje met slangenprint baart merkbaar opzien en je ziet vele meisjeshalzen rekken om net iets beter zicht te hebben op deze mooie man.”

Foto door Eduardus Lee

Foto door Eduardus Lee

Na een daverend applaus voor een tevreden orkest ontstaat er kort wat verwarring als enkele orkestleden het podium verlaten om ruimte te maken voor de vleugel die uit de kelder van het gebouw omhoog gelift wordt. Een paar mensen uit het publiek denken dat het pauze is en staan al op maar als de vleugel zichtbaar wordt, wordt duidelijk dat nu het Pianoconcert voor de linkerhand van Ravel volgt. Solist is de jonge en veelbelovende Arthur Jussen, een echte publiekstrekker. Als het podium gereed is en iedereen weer zit, komen dirigent en solist de trap afgedaald. Jussens hippe blauwe jasje met slangenprint baart merkbaar opzien en je ziet vele meisjeshalzen rekken om net iets beter zicht te hebben op deze mooie man. Maar het gaat natuurlijk om de muziek en nu moeten we zien of deze jonge belofte zijn naam waar kan maken met enkel zijn linkerhand. Het orkest begint, er klinken lage noten in de bassen, de contrafagot introduceert het eerste thema en legt daarmee de basis voor een dichte orkestklank die al snel tot een eerste hoogtepunt opbouwt. Abrupt stopt het orkest en daar is de piano. Jussen speelt prachtig in de subtiele solodelen, je ziet het orkest zichtbaar genieten van dit rustmomentje waarin ze even helemaal in het moment op kunnen gaan – een moment dat ze nooit meer zullen vergeten. Ook in de tutti-delen kent Jussen zijn rol goed, soms er bovenuit, dan weer als begeleider van het orkest. Ondanks wat schommelingen in het tempo weten orkest en pianist een mooi samenspel neer te zetten.

“Het is bijzonder hoe de musici binnen drie weken deze muziek onder de knie hebben weten te krijgen…”

Tijdens de pauze is het in de foyer een druk weerzien tussen publiek en de orkestleden die enthousiast vertellen over wat ze de afgelopen weken allemaal beleefd hebben. Terwijl het bij concerten van studentenorkest vaak een ons-kent-ons-feestje is, is het publiek vanavond duidelijk gemengd. Een goed teken dat laat zien dat het NSO naast vrienden en familie ook publiek trekt dat zich graag laat verrassen door jonge musici. De pauze is natuurlijk veel te kort maar gelukkig is er na afloop ook een borrel aangekondigd. De orkestleden gaan snel weer naar hun instrumenten en het publiek vindt zijn plekje terug in de zaal. In deze tweede helft van het concert staat Bartóks Concert voor orkest op de lessenaar. Het is ambitieus dat het orkest zich aan dit werk gewaagd heeft en ook voor het publiek is het niet altijd even makkelijke kost. Om een beetje houvast te geven kunnen mensen gebruik maken van de app Wolfgang die je tijdens het concert uitlegt wat er gebeurt. Een interessant concept, helaas is de verstrekte informatie vaak nietszeggend en voegt het dus niet zo heel veel toe. Veel leuker is het om alle focus naar het orkest uit te laten gaan dat zich zeer goed door de noten heen slaat. Complexe harmonieën en ritmes afgewisseld met vrolijke volkse melodieën, subtiele passages en delen waarin het orkest helemaal los gaat. Het is bijzonder hoe de musici binnen drie weken deze muziek onder de knie hebben weten te krijgen en het werk in zijn volle waarde laten klinken. Wiegers haalt duidelijk het onderste uit de kan en weet het orkest naar een hoog niveau te tillen. De musici stralen beheersing, zelfvertrouwen en ook vooral plezier uit. Dat de musici individueel een hoog niveau hebben is te horen in de vele solo’s maar ook in de totale klank. Hier zit een orkest dat binnen drie weken tot een hechte eenheid met grootse ambities gegroeid is. Het ‘Bravo!’ dat aan het begin van het daverende applaus uit de zaal klinkt is dan ook volledig terecht.

“…niet meer netjes in rok en jurk gekleed maar zitten er elfjes, boeven, hippies en vrijheidsbeelden op het podium.”

Foto door Eduardus Lee

Foto door Eduardus Lee

Maar uiteraard is de avond nog niet afgelopen voordat zich een klein feestje op het podium heeft afgespeeld: de traditionele toegift van het NSO. Enkele orkestleden rennen nog tijdens het applaus naar de coulissen om tassen vol met prullaria uit de Action tevoorschijn te toveren en binnen een paar minuten is het orkest niet meer netjes in rok en jurk gekleed maar zitten er elfjes, boeven, hippies en vrijheidsbeelden op het podium. Zonder dirigent zet het slagwerk de feestelijke toegift in: het thema van ‘The A-Team’. Wiegers verschijnt eerst nog gewoon in zijn pak maar trekt terwijl het orkest, ‘bevrijd’ van de dirigent, gewoon doorspeelt weer een sprintje de trap op en komt terug volledig verkleed als A-Teamleider Hannibal in een legerpyjama met pilotenbril en sigaar. De verschillende secties voeren halsbrekende choreografieën uit en er worden bellen geblazen. Aan het einde neemt er zelfs een orkestlid het stokje van de dirigent over en heeft het orkest zich helemaal vrij gespeeld.
Diezelfde nacht nog vertrekt het orkest met de bus naar Madrid om daar nog eens drie concerten te geven. Maar eerst is het tijd voor een feestje, want gevierd worden mag deze bijzondere prestatie zeker. Petje af voor het NSO 2016.

Renée Vulto

Renée Vulto

Renee Vulto

Renée studeerde muziekwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam en is momenteel bezig met een onderzoeksmaster aan de Universiteit Utrecht.

Hiernaast speelt zij als altvioliste mee in verschillende studentenorkesten en -ensembles.

Als freelancer werkt zij voor verschillende opdrachtgevers in het klassieke muziek veld.
Renée Vulto

Latest posts by Renee Vulto (see all)

Pin It on Pinterest